Autisme en slaap: Getuigenissen

Slaap is voor iedereen anders, en dat geldt zeker bij autisme. Daarom laten we enkele ervaringsdeskundigen aan het woord: een volwassen vrouw met autisme, de mama van Liam (9 jaar) en een jongvolwassen vrouw. Zij delen eerlijk hun nachten, uitdagingen en wat hen concreet helpt om meer rust en een betere nachtrust te vinden.

Volwassen vrouw met autisme

Slapen is van kleins af aan al zoeken geweest. Ik heb altijd veel slaap nodig gehad en heb dit nog steeds nodig. Zeker in periodes dat mijn slaap onderbroken wordt door nachtmerries. Deze nachtmerries ervaar ik als heel intens omdat ze zo levendig zijn. Ze kunnen gaan over persoonlijke ervaringen, maar ook over het leed in de wereld. Vaak word ik dan wakker en vind ik niet onmiddellijk terug de slaap. Er is me dan aangeleerd dat even opstaan heel helpend is om mijn gedachten af te leiden. Dit kan zijn: even naar het toilet, lezen of tv kijken,... dit is zeker niet met de gsm bezig zijn aangezien het blauwe licht niet bevorderend is voor de slaap. Daarnaast gaf een hulpverlener me ooit de tip om zelf positieve eindes te verzinnen bij deze nachtmerries zodat ik ze gemakkelijker kan loslaten. Het helpt ook om de dromen de volgende dag te delen met iemand anders, zo kunnen ze me helpen met dit positief einde te creëren.

Om zeker te zijn dat er geen medische oorzaak is voor het vele slapen heb ik een slaaponderzoek ondergaan. Helaas, maar ook gelukkig kwam hier niets uit. Ik kreeg vooral de tip om een vast slaapritme te zoeken. Het is het beste om zoveel mogelijk op hetzelfde moment te gaan slapen en op te staan. Aangezien er geen medische oorzaak was, ben ik hulpmiddelen gaan zoeken om rust te vinden en vlot in te slapen.

Sinds mijn tienerjaren neem ik dagelijks een uur voor het slapen een lage dosis melatonine, in overleg met mijn psychiater. Dit helpt voor mij heel goed om in slaap te vallen.

Daarnaast heb ik een verzwaard oogmasker geprobeerd. Door de extra prikkels aan mijn oren, heb ik deze terug aan de kant moeten leggen. Op dit moment gebruik ik een verzwaard deken en verzwaarde knuffels. Zowel ‘s avonds in de zetel als tijdens de nacht. In de zomer is het verzwaarde deken te warm, dus ik vind het niet erg als het weer wat kouder wordt en ik het dan weer uit mijn kast kan halen.

Omwille van mijn grote nood aan slaaptijd ga ik vaak eerder dan mijn partner slapen. Op moeilijke dagen vraag ik aan mijn partner om even met mij in bed te knuffelen zodat ik makkelijker mijn rust vind. Na 10 minuutjes vertrekt hij terug en kan ik rustig in slaap vallen.

Als laatste heb ik ook een Moonbird. Deze probeer ik regelmatig te gebruiken, maar dit lukt niet altijd. Als ik deze gebruik, voel ik me rustiger en val ik in een diepere slaap. Mijn hulpverlening herinnert me er soms aan om deze terug te gebruiken en dan probeer ik er terug op te letten.

Het helpt mij om te blijven zoeken, dingen te proberen, er over te praten en terug te grijpen naar gekende dingen als ik ze even uit het oog verloren ben.

Ik wens je een goed nachtrust met mooie dromen!

---

Mama van Liam, 9 jaar

Onze zoon, Liam van 9 jaar met autisme had lange tijd grote moeite met inslapen. Elke avond opnieuw liep het bedmoment uit op ruzies, tranen, strijd en vooral veel frustratie bij ons als ouders. Wat voor andere gezinnen vanzelfsprekend lijkt, vroeg bij ons enorm veel energie. Na een lange dag waren wij als ouders vaak al moe, maar het moeilijkste moment moest dan nog komen. We probeerden al af te wisselen zodat we niet elke dag de strijd moesten aangaan, maar toch bleven het bijzonder zware en uitputtende avonden. Ook voor zijn zusje van 4 jaar, die eigenlijk dan al in bed lag, maar vaak terug wakker werd van het lawaai door haar broer die niet wilde slapen.

Het slapen was ook het eerste doel dat we samen met de thuisbegeleiding wilden bekijken. Eerst bekeken we hoe het moment voor het slapen gaan eruit zag: wat deden we? Hoe zag de routine eruit? Hoe reageerde Liam? We zagen enerzijds dat het niet altijd duidelijk was voor hem dat hij moest gaan slapen (ook al leek dit voor ons wel zo) en anderzijds leek hij geen rust te vinden. We zijn dan met een aantal kleine dingen aan de slag gegaan. Eerst zijn we gestart met het maken van een avondroutine die we ook ophingen met pictogrammen. Het duurde wel even vooraleer Liam hieraan kon wennen, maar na een paar weken oefenen, leek het hem de duidelijkheid te geven die hij nodig had. Als laatste doen we ook altijd een afsluitmomentje met hem waarbij we 5 minuutjes bij hem gaan liggen en de dag overlopen. Zo weten we wat er in Liam zijn hoofdje zit en kunnen we hem geruststellen als hij nog vragen heeft.

We bleven wel merken dat hij toch moeilijk kon inslapen en zochten ook daar naar oplossingen. We probeerden met rustgevende muziek, melatonine en lezen voor het slapen, maar dat hielp niet. Van een verzwaringsdeken hadden we nog nooit gehoord, maar meteen vanaf de eerste dag dat we dat gebruikte, hielp het hem om beter in te slapen.

We merken dat dit goed loopt, maar bij momenten van veel stress of spanning zoals onlangs de Sint en de feestdagen, blijft het slapen gaan nog het moeilijkste momentje van de dag. Maar het merendeel van de tijd lukt het wel om op een rustige manier te gaan slapen en dat geeft zowel hem als zijn zus en ons terug wat rust.

---

Jongvolwassenvrouw met autisme

Slapen is lang niet altijd zo eenvoudig als het lijkt. Zeker in stressvolle periodes voelt in slaap vallen soms bijna onmogelijk, zelfs wanneer ik doodmoe ben. Urenlang lig ik te woelen in bed, tot pure frustratie toe. Naast stress spelen soms ook andere zaken een rol. Zoals zenuwen (voor bijvoorbeeld een super leuke dag die aankomt) , teveel prikkels door de dag, …

Er bestaan talloze tips en remedies om beter te slapen, maar wat werkt nu écht?

Ik heb zelf verschillende dingen uitgeprobeerd en deel graag wat voor mij helpt. Slaapmedicatie kan ondersteuning bieden, maar is niet altijd de gewenste oplossing, zeker niet op lange termijn. Daarom heb ik mijn avondroutine aangepast om op een natuurlijke manier tot rust te komen.

Wanneer ik rond 22 uur wil gaan slapen, ziet mijn avond er ongeveer zo uit: Na 20 uur eet ik geen zware maaltijden meer en na 21 uur vermijd ik schermen zoals mijn gsm en televisie. Het blauwe licht houdt je brein actief en maakt inslapen moeilijker. Voor het slapengaan drink ik een kalmerende slaapthee, die je tegenwoordig bijna overal kan vinden. De ingrediënten die mij helpen zijn : venkel, kamillebloesem en valeriaanwortel.

Daarnaast helpt een verzwaringsdeken of verzwaringsknuffel mij enorm om tot rust te komen en sneller in slaap te vallen. Wat ook verrassend goed werkt voor mij, is om vlak voor het slapengaan even naar buiten te gaan en een paar keer diep in en uit te ademen. Slapen met het raam op een kier zorgt bovendien voor frisse lucht en een betere slaapkwaliteit.

Er bestaan uiteraard nog veel meer tips en werkende adviezen. Wat helpt, is voor iedereen verschillend. Het belangrijkste is om te ontdekken wat bij jou past en om stap voor stap een routine te creëren die jou helpt ontspannen en tot rust te komen.

Het zijn kleine aanpassingen, maar samen maken ze voor mij een groot verschil.